Bạch tật lê là cây gì? Cây bạch tật lê tên khoa học là Tribulus terrestris, là một loài thực vật nằm trong họ cây Tật lê hoặc Bá vương (Zygophyllaceae). Loài cây này còn được biết đến với nhiều tên gọi khác như: thích tật lê, gai trống, gai yết hầu, tật lê, gai ma vương…
Bạch tật lê là loài cây ưu điều kiện khí hậu ấm, thích hợp sống ở những nơi khí hậu nhiệt đới. Bạch tật lê phân bố rộng rãi ở trên thế giới từ khu vực Nam Âu, châu Á đến châu Phi và châu Úc.
Ở Việt Nam, cây bạch tật lê thường mọc hoang nhiều ở những khu đất ở ven sông hay gần biển. Loài thực vật này có nhiều ở các tỉnh ven biển miền trung như Quảng Bình, Quảng Trị,Thừa Thiên Huế. Ngoài ra, bạch tật lê còn có ở một vài tỉnh khu vực phía nam.

(bạch tật lê là cây gì)

Cây bạch tật lê có những đặc điểm thực vật đặc trưng bao gồm:

Cây thân cỏ mọc bò trên mặt đất, phân nhánh ra nhiều cành, mỗi cành chỉ dài khoảng 2-3cm.
Lá bạch tật lê là loại lá kép lông chim, thường mọc 5-6 đôi lá chét đều 2 bên. Mặt dưới lá có phủ nhiều lông trắng mịn.
Hoa bạch tật lê thường mọc đơn lẻ ở kẽ lá. Hoa có màu vàng chanh, cuống ngắn, mỗi hoa có 5 cánh hoa, 5 lá đài, 10 nhị, bầu 5 ô. Mùa ra hoa của cây bạch tật lê vào khoảng cuối xuân đầu hè.
Quả bạch tật lê thường chia làm 5 phần, mỗi phần có hình tam giác, có gai, vỏ cứng.

Bạch tật lê dược liệu

Bộ phần được dùng làm dược liệu của cây bạch tật lê là quả. Quả bạch tật lê thường được thu hái vào khoảng tháng 8-9, khi quả đã chín già.
Quả bạch tật lê có thể dùng tươi hoặc sao trên lửa cho cháy gai rồi sàng lấy quả. Quả trước khi dùng cần giã cho nát vụn.
Bạch tật lê dược liệu có thể được bào chế theo 2 cách sau:
Quả đồ bằng nồi chõ trong khoảng 3 tiếng cho chín đều. Sau đó phơi khô rồi giã cho hết gai, tẩm với rượu trắng rồi tiếp tục đồ trong khoảng 3 tiếng. Cuối cùng phơi khô là có thể sử dụng được.
Quả bạch tật lê sao trên bếp cho cháy gai rồi sàng bỏ gai. Sau đó sao tiếp trên lửa cho vàng rồi nghiền thành bột.
Bột bạch tật lê có màu vàng, khi soi trên kính hiển vi sẽ thấy rõ nhiều thành phần như: sợi vỏ quả hóa gỗ, tế bào đá, tế bào vỏ cứng, các tinh thể calci oxalat…

Bạch tật lê có tác dụng gì, chữa bệnh gì?

Theo y học cổ truyền, bạch tật lê có vị đắng, hơi cay, tính ấm (tính bình nếu dùng tươi), quy kinh chủ yếu vào can và phế. Tác dụng của bạch tật lê là: bình can, sáng mắt, giải uất, tán phong, giảm ngứa, thắng thấp, hành huyết…(cao dược liệu)
Bạch tật lê là dược liệu thường được sử dụng trong các bài thuốc cho người bị: can dương vượng, can uất khí trệ, chóng mặt, ngứa toàn thân, đau mắt đỏ, phụ nữ tắc tia sữa, viêm tuyến vú, nam giới yếu sinh lý, di tinh, tinh dịch không bền…
Theo khoa học hiện đại, quả bạch tật lê có chứa nhiều thành phần hoạt chất như: saponin, alkaloid, tanin, flavonoid, phylloerythrin, glycoside, acid hữu cơ… với các tác dụng dược lý đã được chứng minh là:

Tác dụng cải thiện chức năng cương dương ở nam giới, tăng ham muốn tình dục.
Tác dụng lên tuyến yên, tuyến dưới đồi kích thích cơ thể tăng tiết hormon nam tự nhiên.

Cao bạch tật lê, cao khô bạch tật lê

Cao bạch tật lê là sản phẩm được chế biến từ quả bạch tật lê dược liệu khô bằng phương pháp nấu cao. Dựa theo hàm lượng độ ẩm, cao bạch tật lê thường được chia thành 4 loại bao gồm: cao lỏng, cao mềm, cao đặc và cao khô.
Cao khô bạch tật lê là loại cao bạch tật lê có dạng bột khô, độ ẩm thấp, dưới 5%. Đây là loại cao bạch tật lê được sử dụng phổ biến nhất do có thể dễ dàng ứng dụng trong các sản phẩm sức khỏe cũng như dễ dàng bảo quản được lâu.

Quá trình sản xuất cao khô bạch tật lê bao gồm 2 giai đoạn chính:

Giai đoạn 1: quả bạch tật lê khô được trộn với dung môi thích hợp (thường sử dụng dung môi nước) để nấu cao trong thiết bị chuyên dụng. Sau khi thời gian nấu cao hoàn tất, bã dược liệu sẽ được lọc bỏ để thu lấy dịch cao bạch tật lê.
Giai đoạn 2: Sau khi thu được dịch cao bạch tật lê, tiếp đến là quá trình cô đặc và sấy phun sương để loại bỏ dung môi, tạo hạt với độ ẩm không quá 5%.

Cao khô bạch tật lê có hàm lượng hoạt chất và hiệu quả mang lại cao hơn nhiều so với dược liệu thông thường. Hơn nữa cao khô bạch tật lê có độ an toàn cao nên có thể dùng trực tiếp hoặc làm nguyên liệu để sản xuất các sản phẩm dược phẩm, thực phẩm bảo vệ sức khỏe. (sản xuất cao dược liệu)

Mua bán nguyên liệu cao khô bạch tật lê ở đâu?

Tại Việt Nam, cao khô bạch tật lê được mua bán khá phổ biến trên thị trường dược liệu và cao dược liệu. Chúng ta có thể mua cao bạch tật lê, cao khô bạch tật lê tại các cửa hàng dược liệu, tiệm thuốc đông y, các cơ sở khám chữa bệnh y học cổ truyền, các công ty chuyên sản xuất và phân phối cao dược liệu hoặc đông dược…
Tuy nhiên để tránh mua phải cao khô bạch tật lê chất lượng kém, chúng ta chỉ nên chọn mua ở những đơn vị uy tín có thương hiệu trên thị trường. Và một trong những đơn vị tốt nhất tại Việt Nam là Công ty cổ phần hóa dược và công nghệ sinh học Biogreen.

Cao khô bạch tật lê của thương hiệu Biogreen có nhiều ưu điểm vượt trội hơn các sản phẩm cùng loại trên thị trường:

Nguyên liệu tuyển chọn được nuôi trồng hữu cơ không hóa chất, không phân bón hóa học.
Công nghệ sản xuất hiện đại, quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn, đặc biệt là công nghệ sấy phun sương giúp cho hàm lượng hoạt chất trong cao dược liệu đạt được ở mức tối ưu nhất.